امرى نمىدانند ، علاوه بر اين بالضروره ثبوت ، مرادف وجود ، و نفى مرادف عدم است و خارجيت متصور و معقول نمىتواند شد بدون معنى كون و حصول ، و معنى وجود بعينه معنى كون و حصول است ، پس قول باينكه ماهيات ممكنه ، ثابتند در خارج در حال عدم ، تناقض است ، براهين الهيه و دلايل كلاميه ديگر بر بطلان و فساد اين مذهب سخيف ، قايم است در كتب الهى و كلامى مذكور . تنبيه تفريعى و تحقيق الهى [ بيان وجود بطلان اولويت ذاتيه بانواع و اقسام آن ] از اين تحقيق شريف و تدقيق لطيف ظاهر و هويدا مىشود بطلان اولويت ذاتيه ، و اولويت ذاتيه آنست كه نفس ذات ممكن اقتضا كند اولويت و رجحان وجود يا عدم را بحيثيتى كه ذات به همان اولويت و رجحان موجود و متحقق باشد و يا معدوم و منتفى گردد ، و اين معنى محل كلام است در كتب الهى و كلام ، نه مجرد اولويت و رجحان ، اگرچه كفايت در موجوديت و معدوميت نكند ، چنان كه محقق تفتازانى توهّم كرده است ، و معنى اول را بديهى البطلان ، و معنى دوم را محل كلام دانسته است . زيرا كه ادله و براهين بر بطلان معنى اول اقامه كرده‌اند نه بر بطلان معنى دوم ، چنان كه بر متأمل و متتبع مخفى نيست ، اگرچه معنى دوم نيز باطل است ، و بطلانش از تحقيق مذكور ظاهر مىشود . بيان ظهور آنست كه ماهيات امكانيه را در حد انفس خود اصلا شيئيتى و تجوهرى و تقرّرى نيست ، و ذوات آنها تقديرى محض و فرضى صرفند ، چنان كه محقق و مبين گرديد ، لا شىء محض و نيست صرف را چگونه اقتضا متصور است ، خصوصا اقتضاى صفت ثبوتيه كه عبارت از اولويت و رجحان است ، و حال آنكه اقتضا ، صفت ثابته است چگونه از براى نيست صرف ثابت مىشود ، و از جملهء مسلمات بلكه بديهياتست كه ثبوت شىء از براى شىء فرع ثبوت مثبت له يا مستلزم ثبوت مثبت له است . بيان ديگر آنكه اگر ماهيتى اقتضاى اولويت مرتبه‌اى از مراتب وجود نمايد ، و ماهيت ديگر اقتضاى مرتبه ديگرى از مراتب وجود نمايد ، ترجح بلا مرجّح و تخصّص بلا مخصّص